Tularemia

Choroba zakaźna wywoływana przez gram-ujemne pałeczki Francisella tularensis występująca u zwierząt (głównie gryzonie, zające, króliki) i ludzi. Rezerwuarem bakterii są dzikie i domowe ssaki; rezerwuarem oraz wektorem są stawonogi, głównie kleszcze (w Skandynawii raportowane są również przypadki zakażeń u ludzi przenoszonych przez komary). Do zakażenia u ludzi może również dochodzić przez spożycie zanieczyszczonej wody i żywności, inhalację zanieczyszczonego kurzu lub aerozolu oraz kontakt bezpośredni z zakażonym zwierzęciem (bakterie mogą wnikać do organizmu człowieka przez skórę, błony śluzowe, spojówki). Do wywołania choroby u człowieka wystarczy zaledwie 10-50 bakterii (dlatego tularemię rozpatruje się jako broń biologiczną w kategoriach bioterroryzmu). Nie są znane przypadki przenoszenia zakażenia z człowieka na człowieka. Zachorowania na tularemię u ludzi rozpoznawane są na półkuli północnej (nie obserwuje się ich w Afryce i Ameryce Południowej), pojedyncze przypadki choroby notowane również w Polsce.

Obraz kliniczny: okres wylęgania wynosi zwykle 3-5 dni; choroba zawsze przebiega z gorączką, zazwyczaj o nagłym początku, której mogą towarzyszyć dreszcze, bóle głowy, mięśni, stawów, wymioty i biegunka. U części chorych pojawia się wysypka plamista lub plamisto-grudkowa. Objawy chorobowe są również uzależnione od drogi wniknięcia bakterii do organizmu człowieka: postać węzłowa lub wrzodziejąco-węzłowa (ukłucia kleszczy, komarów), węzłowa, wrzodziejąco-węzłowa lub oczno-węzłowa (kontakt z zakażonym zwierzęciem), ustno-gardłowa, trzewna (spożycie zanieczyszczonej żywności lub wody), płucna (inhalacja kurzu lub aerozolu).

Rozpoznanie: izolacja pałeczek Francisella tularensis z materiału klinicznego (wymaz ze zmian skórnych, aspirat z węzłów chłonnych, plwocina).

Leczenie: antybiotykoterapia: streptomycyna (lek z wyboru w dawce 10 mg/kg mc.), gentamycyna, tetracykliny przez okres 10-21 dni. skojarzona antybiotykoterapia, np. doksycyklina doustnie + netylmycyna pozajelitowo przez 30 dni, następnie doksycyklina tabl. + ryfampicyna tabl. przez kolejne 30-60 dni. W przewlekłej postaci choroby leczenie jest głównie objawowe.

Zapobieganie: eliminacja zwierząt chorych, stosowanie repelentów przeciw ukłuciom kleszczy, komarów, noszenie odpowiedniej odzieży (długie nogawki i rękawy), unikanie picia wody z naturalnych zbiorników wodnych oraz spożywania posiłków nie poddanych obróbce termicznej, unikanie dotykania zwierząt (gryzonie, zającowate) oraz stosowanie masek przeciwpyłowych podczas sprzątania miejsc, w których przebywają ww. zwierzęta (inhalacja kurzu, pyłu z bakteriami). Zalecana jest profilaktyka poekspozycyjna (tetracyklina podawana w ciągu doby po ekspozycji aerozolowej i kontynuowana przez 2 tygodnie).

logo-medycyna-podrozy-light

Portal dla podróżujących do krajów
o odmiennych warunkach klimatycznych
i sanitarnych

prof. dr hab. n. med.
Krzysztof Korzeniewski

Wojskowy Instytut Medyczny
ul. Szaserów 128, 04-141 Warszawa
Zakład Epidemiologii i Medycyny Tropikalnej
ul. Grudzińskiego 4, 81-103 Gdynia

Travel Medicine sp. z o.o.
Norbert Krasnodębski

+48 660 696 640
Kontakt wyłącznie biznesowy

norbert.krasnodebski@medycynatropikalna.pl

© Copyright 2019 | Krzysztof Korzeniewski | Polityka Cookies